شرح مصوبه

ماده 1

جناب آقای مهدی حمیدی 

مدیر کل محترم دفتر بهره برداری معادن 

موضوع : شرکت کانسار خزر 

با سلام 

احتراما بازگشت به نامه شماره ۱۱۳۳۷۰۴۳ مورخ ۱۴۰۱٫۱۲٫۰۴ موارد ذیل جهت استحضار و بهره  برداری لازم به حضورتان ارسال میگردد. 

معدن ید و برم اینچه با بهره برداری شرکت کانسار خزر به شماره پروانه بهره برداری ۱۲۸٫۳٫۱۶۸۸۰ مورخ  ۱۳۸۶٫۱۰٫۲۲ با استناد به ماده ۱۴ قانون معادن عوامل موثر در جهت تعیین قیمت پایه حقوق دولتی در این معدن  به شرح ذیل می باشد 

1-محل موقعیت استقرار معدن 

معدن ید و برم اینچه با استناد به تصویب نامه هئیت وزیران به شماره ۲۴۳۸۵ ٫ ت ۵۶۱۶۵ه مورخ ۱۳۹۸٫۰۳٫۰۱  (پیوست) در منطقه محروم و کمتر توسعه یافته دهستان مزرعه شمالی بخش وشمگیر شهرستان آق قلا، استان  گلستان در حاشیه مرز ترکمنستان قرار گرفته است. 

۲- کارخانه فرآوری و تولید ید 

روش فرآوری و تولید ید در این معدن دفع و جذب (blow out) طی چندین مرحله بر اساس دمای شورا به و pH  آن با استفاده از روشهای فیزیکال و شیمیایی بهره برده میشود که مراحل پیچیده و با استفاده از مواد اولیه  پرهزینه و با حجم زیاد سرانجام به تولید ید با عیار دارویی (USP) با درصد خلوص بیش از ۹۹٫۸ درصد ختم می  شود. 

3-روش استخراج ماده معدنی و امحاء شورا به خروجی 

روش استخراج ماده معدنی ید و برم بر اساس حفر چاه ژرف روتاری همانند چاه های نفت می باشد که مجموعه  چاه ها معدن با سرمایه گذاری کلان ایجاد شده است که شورابه های یددار از اعماق بالغ بر ۱۰۰۰ متر (هزار  متر با پمپ های مخصوص درون چاهی شناور) به سطح زمین پمپاژ و با هزینه های هنگفت به کارخانه  فرآوری و تولید انتقال میباید با توجه به تکالیف سازمان حفاظت محیط زیست با هزینه های هنگفت دو چندان با  حفرهای چاههای ژرف به مراتب با پیچیدگی مهندسی بالاتر از چاههای بهره برداری شورا به خروجی از  کارخانه تولید بد به وسیله کانالهای بتنی به طول ۱۰ کیلومتر به سایت تزریق منتقل و جهت امحاء به لایه های  ژرف زمین تزریق میشود این چاههای نیز مستلزم تامین پمپهای مولتی استایج فشار دبی بالا وارداتی و گران  قیمت می باشد. تجهیزات سایت تزریق نیز بسیار استهلاک پذیر می باشد. 

۴ - کیفیت و عیار و ذخیره مواد معدنی 

الف -عیار ماده معدنی ید در شورا به آب شور ۶۵ گرم در هر متر مکعب میباشد. بدین معنی که میزان ید  موجود در شورا به میبایست در کارخانه فرآوری پس از اعمال عملیات متنوع فیزیکی و شیمیایی و صرف هزینه 

های قابل توجه و اعمال ضرایب راندمان تجهیزات و ماشین آلات کارخانه فرآوری و تولیدید، کمتر از ۵۰ گرم ید  در هر هزار لیتر آب بسیار شور است که به ید کریستال ۹۹٫۸ درصد با گرید دارویی (USP) تبدیل می گردد.  بنابراین برای استحصال و یا تولید هر کیلوگرم ید كريستال ماده معدنی فرآوری شده بر اساس محاسبات انجام  شده حدود ۲۰۰۰۰ لیتر آب شور نیاز می باشد. 

ب -همچنین ماده معدنی برم نیز با توجه به شرایط فوق الذکر از این قاعده مستثنی نمی باشد. 

میزان ذخیره قطعی ثبت شده در پروانه بهره برداری با لحاظ اکتشافات تکمیلی برای ماده معدنی ید ۳۱۴۸۸ تن و برای ماده معدنی برم ۶۰۰۰۰ تن می باشد. 

علی ایحال با عنایت به ماده قانونی صدر الاشاره با توجه به اینکه هزینه های استخراج و فرآوری مواد معدنی ید و  برم این شرکت از جمله مواد اولیه کمک تولید اکثریت ماشین آلات مورد استفاده در چاههای حفاری شده معدن  و کارخانه فرآوری و تولید ماده معدنی با تحریم های ظالمانه استکبار جهانی ارتباط مستقیم داشته و این شرکت با  روشهای مختلف ماشین آلات مورد تحریم را با هزینه های بسیار هنگفت خریداری و جهت حفظ تولید و ... به  محل معدن و کارخانه انتقال می یابد. 

شاهد این مدعا نیز میتوان به جلوگیری و عدم فروش ماشین آلات مورد نیاز طی سه سال گذشته جهت احداث  واحد فرآوری برم اشاره کرد. 

۵- سود ترجیحی 

با افزایش قیمت روزافزون مواد کمک تولیدی سخت گیری دستگاههای اجرائی هزینه های حقوق دولتی  مطالبات شرکت آب منطقه ای حقوق و مزایا پرسنلی حفر و راه اندازی چاههای تزریق شورا به خروجی و  همچنین نوسانات جهانی قیمت فروش و صادرات بد کریستال باعث گردیده که سود ترجیحی بهره بردار معدن  بسیار کاهش یافته و در صورت ادامه روند سود ترجیحی مکتسبه در قبال میزان سرمایه گذاری انجام شده چندان  توجیه نداشته و امکان توسعه آتی برای بهره بردار میسور نخواهد بود. 

6- ایجاد زیر ساخت های اصلی 

با عنایت به منطقه استقرار معدن و کمبود انرژی و آب شیرین در منطقه اینچه شرکت کانسار خزر تمامی این زیر  ساخت های اصلی از جمله احداث حدود ۲۰ کیلومتر جاده اصلی و حدود ۲۵ کیلومتر جاده دسترسی شن ریزی به  گمانه های معدنی ایجاد خطوط انتقال ۲۰ كيلو ولت برق به طول حدود ۴۵ کیلومتر با نصب بیش از هزار تیر  برق، احداث خطوط انتقال آب و احداث آبشیرین کن (RO) برای تامین آبشیرین مصرف چرخه تولید، پرسنلی و  فضای سبز معدن و کارخانه ایجاد کرده و حتی این شرکت در جهت تامین برق سایت تزریق شورا به خروجی از  کارخانه تولید و پیشگیری از نوسانات ولتاژ برق در منطقه معدن یک واحد نیروگاه مولد برق گازی با ظرفیت  ۸٫۵ مگاوات نیز در جوار معدن احداث نموده است که از این ظرفیت دیگر تولید کنندگان منطقه نیز بهره می  گیرند. 

7-صادرات مواد معدنی و توسعه آن 

با توجه به افزایش چشمگیر هزینه های ماشین آلات معدن و کارخانه فرآوری و تولیدید و برم پمپ های شناور  پمپ های انتقال پمپهای تزریق و ...) و مواد اولیه کمک تولید و سربار تولید اسید کلریدریک کاستیک سود  گاز کلر و ... از یک سو و سوی دیگر تحمیل هزینه ها و سایر عوارض از جمله یک درصد فروش بابت محیط 

زیست مطالبات هنگفت شرکت آب منطقه ای و باعث میگردد این شرکت به عنوان اولین و تنها صادر کننده  ید کریستال کشور به دلیل کاهش سود با توجه به سرمایه گذاریهای هنگفت توان رقابت در بازارهای جهانی را  نداشته باشد و در نهایت منجر به کاهش میزان صادرات و توقف کامل آن میگردد. این در حالیست که میزان  تولید این شرکت بیش از توان مصرف کشور بوده و بازارهای داخلی گنجایش مصرف ۴۰۰ تن ید کریستال در  سال را ندارند. در نهایت در صورت بروز این موضوع علاوه بر کاهش صادرات غیر نفتی کشور باعث کاهش  ارزآوری و لاجرم منتج به تعدیل نیرو نیز خواهد گردید. 

8-حفظ و افزایش ارزش افزوده 

بهره بردار با سرمایه گذاری در منطقه محروم به منظور ایجاد توسعه پایدار اشتغال و تولید در راستای کاهش  فقر و تثبيت جمعیت مرزنشین منطقه علاوه بر ایجاد اشتغال به طور مستقیم برای ۴۰۰ نفر و غیر مستقیم بالغ بر  هزاران نفر شورابه های یددار کم ارزش را از اعماق ژرف ۱۰۰۰ متری لایه های زمین به سطح آورده و در  کارخانه فرآوری به ید کریستال با خلوص ۹۹٫۸ درصد با گرید دارویی (USP) تبدیل می نماید. بنابراین ارزش  افزوده ایجاد شده نه تنها کشور را از وارد کننده محض به خودکفایی کامل رسانده بلکه باعث حضور جمهوری  اسلامی ایران به عنوان یکی از اصلی ترین تامین کنندگان ید در جهان چهارمین کشور صادر کننده ید در جهان  تبدیل نموده است. 

این شرکت با پذیرش ریسک بالا و بازگشت سرمایه طولانی مدت و درگیریهای متعدد با مراجع مختلف کشوری  و .... اولین مکتشف و بهره بردار معدن يد نه تنها در ایران بلکه در خاورمیانه می باشد. 

نظر به مراتب یاد شده خواهشمند است در راستای حمایت از تولید و اشتغال در سالی که از سوی مقام معظم  رهبری به سال تولید اشتغال و دانش بنیان مزین شده با امعان نظر به ماده ۱۴ قانون معادن که عوامل موثری  همچون محل و موقعیت معدن شرایط و موقعیت منطقه میزان و نوع کانه آرایی، وضعیت ذخیره معدنی، روش  استخراج تعهدات و سود ترجیحی بهره بردار را در تعیین میزان درصد حقوق دولتی مورد توجه قرار داده در  تعديل درصد قیمت پایه حقوق دولتی معادن ید و برم ملحوظ نظر فرمایید.

پرونده کلاسه ١٤٠٠٣١٩٢٠٠٠٠٥١٤٣٢٥