شرح پیوست

شرح دستور العمل

الف) مقدمه

در اجرای بند (ق) ماده (۱) و ماده (۱۳) قانون معادن و تبصره های (۱) و (۴) ماده (۲۸) ماده (۳۱) و تبصره ذیل آن  ماده (۴۰) و تبصره ذیل آن ماده (۴۹)، (۵۰) تبصره (۱) و (۲) ماده (۵۱) ماده (۵۵) ماده (۵۷) و تبصره های (۱) و (۲)  ذیل آن ماده (۵۸) ماده (۵۹) تبصره (۲) ماده (۶۱) آیین نامه اجرایی قانون معادن دستور العمل اجازه برداشت صادر  می شود. 

در اجرای ماده (۴۹) آیین نامه اجرایی قانون معادن متقاضیان صدور اجازه برداشت موضوع ماده (۱۳) قانون معادن  موظفند درخواست خود را به همراه برگه (فرم) مربوط (پیوست (۱)) به ادارات کل صنعت معدن و تجارت استان تسلیم و  رسید آن را به همراه تاریخ و ساعت دقیق ثبت دریافت کنند. ادارات کل صنعت معدن و تجارت استانها می بایست طبق  این دستور العمل نسبت به بررسی و اعلام نتیجه به متقاضی اقدام نمایند. 

تبصره 1

صدور مجوز برداشت:

صدور اجازه برداشت اعم از طرح عمرانی و ...) در محدوده های معدنی فاقد استعلام، مستلزم اجرای ماده  (۲۴) قانون معادن است. 

تبصره 2

نظر به اينكه صدور اجازه برداشت مواد معدني به صورت محدود و موقت ميباشد لذا دارندگان مجوز، مجاز به ايجاد هيچگونه تأسيسات در محل محدوده معدني نميباشند و در صورتي كه فعاليت آنها ايجاد اينگونه تأسيسات را ايجاب نمايد اين وزارت هيچگونه مســئوليتي در قبال تأســيســات ياد شــده ندارد و مشــمول ماده (٢١) نميگردد و ضروريست دارنده مجوز پس از خاتمه مدت مجوز نسبت به جمعآوري تأسيسات خود اقدام نمايند.  

تبصره 3

صدور اجازه برداشتهای جدید شن ماسه و خاک رس تنها برای اجرای طرحهای ملی پروژه های عمرانی با  معرفی و تائید کارفرما از سوی مجری طرح با رعایت استعلامهای موضوع ماده (۲۴) قانون معادن امکانپذیر می باشد. 

تبصره 4

صدور و تجدید اجازه برداشت مواد معدنی گروه یک و دو جهت طرحهای عمرانی در محدوده ها و معادن  بلا معارض از اختیارات تفویضی به ادارات کل صمت استان بوده و تنها در صورت ضرورت صدور اجازه برداشت در  حریم های فی مابین محدوده های معدنی و یا در داخل محدوده های معدنی فعال مزایده ای و بلوکه وفق ماده (۲۳)  قانون معادن نیاز به کسب مجوز از وزارت متبوع می باشد.  

تبصره 5

صدور مجوز منوط به ارائه طرح فنی و ایمنی به همراه نقشه بهنگام معرفی مسئول فنی و تسویه حقوق دولتی  برآورد شده می باشد.  

تبصره 6

نیاز به صلاحیت فنی و مالی و یا حداقل امتیاز برای تعیین متقاضیان اجازه برداشت به استثنای موارد موضوع  تبصره ۴۸ این دستور العمل در کمیسیون مزایده استانها قابل بررسی تغییر و تصویب میباشد.

تبصره 7

صدور پروانه های بهره برداری برای معادن قدیمی که محدوده مجوز برداشت آنها با مختصات واگذاری توسط  دفاتر فنی استانداری مطابقت داشته و با محدوده های همجوار تداخل ندارد و ضوابط ایمنی و فنی، عمق برداشت وفق  ضوابط و مقررات و سایر تعهدات از جمله پرداخت حقوق دولتی را رعایت نموده اند با مد نظر قرار دادن و اجرای موارد  ذیل بلامانع می باشد. 

1- عدم واقع شدن معادن در بستر و حریم رودخانه ها که ذخیره آنها تابع شرایط و آورد رودخانه می باشد. 

2- اخذ طرح بهره برداری که بر مبنای تیپ تهیه شده به همراه طرح ایمنی شامل موارد ذیل :

۲-۱- شرح کاملی از وضعیت زمین شناسی محدوده معدن 

۲-۲- طراحی مناسب روش استخراجی که پارامترهای اساسی شامل رمپهای دسترسی پله های کار و ایمنی  منظور شده باشد. 

۲-۳- شرح مفصل ایمن سازی رعایت ضوابط ایمنی و تطبیق وضعیت فعلی معادن با شرایط طرح بهره برداری  معادن 

۲-۴- تطبیق محدوده. عملیات معدنی با محدوده واگذار شده از طرف استانداری کروکی یا مختصات محدوده  واگذار شده 

۲-۵- جانمایی محل استخر ترسیب کارخانه تولید مصالح و دپوی مواد معدنی در نقشه محدوده معدن، محل  باطله و ساختمانهای رفاهی و کارگاهی 

۲-۶- تعهد به کاهش ارتفاع دیوهای موجود در معادن و تعیین تکلیف باطله های معدن 

۲-۷- ترسیم برشهای عرضی از محدوده عملیات معدنی و ترسیم پله های استخراجی و ایمنی 

3 - بکارگیری مسئول فنی دارای صلاحیت نظام مهندسی معدن 

4 - وجود ذخیره مکفی جهت صدور پروانه بهره برداری برآورد ذخیره موجود در طرح بهره برداری ارائه شده 

5- حداکثر زمان مجاز بر اعتبار پروانه های بهره برداری سه ساله میباشد با رعایت ماده ۴۴ آئین نامه اجرائی 

6-اخذ تعهد محضری مبنی بر رعایت تغییرات لازم در چارچوب طرح بهره برداری و رعایت کلیه اصول فنی و ایمنی و  ضوابط زیست محیطی .

تبصره 8

در صورت عدم وجود حریم حریم صفر، رعایت ضوابط ایمنی و فنی در مرز بین دو محدوده جهت جلوگیری  از بروز هرگونه حادثه غیر مترقبه الزامی بوده و در این زمینه تعهدات لازم از بهره برداران اخذ گردد.  

تبصره 9

در خصوص امکان انجام فعالیتهای معدنی توسط شهرداری جهت تأمین مواد اولیه مورد نیاز امور زیر بنایی  و تولید اسفالت با توجه به عام المنفعه بودن شهرداریها و مصرف مواد معدنی در پروژه های عمرانی، صدور مجوز  برداشت و یا پروانه بهره برداری پس از تهیه دفترچه مشخصات برای مواد معدنی گروههای یک و دو بنام شهرداری ها و یا سازمان همیاری شهرداری ها در محدوده های بلامعارض و با رعایت مقررات ذیربط و بدون نیاز به اخذ صلاحیت  فنی و مالی از نظر شورا بلا اشکال می باشد.

تبصره 10

متقاضیان صدور اجازه برداشت در اراضی تحت مالکیت اشخاص (مستثنیات) علاوه بر اقدام طبق بند (۱)  می بایست نسبت به ارائه تصویر برابر اصل سند مالکیت سند تکی برگ و یا سند اصلاحات اراضی به اداره کل صمت  استان اقدام نمایند وراث صاحب سند مالکیت نیز میبایست نسبت به ارائه اسناد انحصار وراثت و ارائه وکالت قانونی به  یکی از وراث اقدام نمایند. امکان صدور اجازه برداشت با لحاظ ضوابط فنی و پس از طرح و تصویب در کمیته فنی  بررسی طرح ها در اداره کل صمت استان و با اخذ مجوزهای قانونی قابل اقدام میباشد.  

تبصره 11

صدور اجازه برداشت با پرداخت حقوق دولتی به میزان سنگ یا خاک مواد معدنی گروههای (۱) و (۲)  قطعات سنگهای لاشه سیلیسی با مصرف پودر سیلیس بدست آمده حاصل از تسطیح زمین در اجرای طرح های  صنعت کشاورزی و در صورت احراز مالکیت زمین و اثبات وجود مجوزهای قانونی (طرح های صنعت، کشاورزی و ...)  برای بصورت پراکنده در سطح مزارع و اراضی کشاورزی صرفاً در حجم های کمتر از یک هزار تن مجاز می باشد. 

تبصره 12

 میزان اجازه برداشت جهت تست کاربردی به شرح جدول ماده ۴۵ بخشنامه جامع معدنی است.

تبصره 13

صدور اجازه برداشت برای اشخاص مشمول ماده (۱۹) قانون معادن در محدوده هایی که مرتکب برداشت  غیر مجاز در آنها شده اند تا قبل از تعیین تکلیف قضایی امکانپذیر نمی باشد.  

تبصره 14

در خصوص اجازه برداشت ماسه بادی با عنایت به اینکه در فصول پایانی هر سال برخی از استانهای کشور با  درخواست های متعدد جهت صدور مجوز برداشت ماسه بادی به منظور تغذیه خاک کشاورزی باغات و زمینهای زراعیمواجه می گردند به منظور تسریع در بررسی درخواست متقاضیان و صدور اجازه برداشت لازم است اداره کل صنعتمعدن و تجارت استانها نسبت به صدور مجوز برداشت محدود از محدوده های آزاد فاقد هرگونه ماده معدنی با ارزشمتناسب با عرصه با ظرفیت محدود و حداکثر ۱۰۰۰۰ تن در سال و در زمان محدود و اخذ حقوق دولتی اقدام نمایند.بدیهی است مصرف ماده معدنی اینگونه مجوزها صرفاً جهت مصرف در تغذیه و اصلاح خاک کشاورزی باغات میباشد.

تبصره 15

ج) حقوق دولتی و مفاصا حساب:

حقوق دولتی مربوط به هر مجوز تمدید یا صدور در ابتدای هر مجوز اخذ و در خصوص بدهی های قبلی  دارنده مجوز ملزم به ارائه مفاصا حساب مربوط میباشد. 

تبصره 16

در زمان انقضای اعتبار اجازه برداشت جهت محاسبه حجم برداشت دارنده اجازه برداشت می بایست مجدداً  نسبت به تهیه نقشه بهنگام اقدام نماید تجدید مجوز با رعایت مفاد این دستورالعمل و پس از تسویه حساب حقوق  دولتی صورت می پذیرد.

تبصره 17

مقدار حقوق دولتی مجوزهای برداشت که از طریق مزایده یا ترک تشریفات مزایده واگذار گردیده اند در  زمان تمدید تابع شرایط مزایده بوده و نباید از حقوق دولتی قیمت پایه اعلامی سال و یا زمان تمدید کمتر با شد. در  صورت امتناع دارندگان مجوز برداشت از پرداخت حقوق دولتی ضمن عدم تمدید مجوز برداشت برابر ماده (۳۰) قانون  معادن و بخشنامه های صادره با آنها رفتار و دارنده مجوز فاقد صلاحیت شناخته می شود. 

تبصره 18

محاسبه مصالح مصرفی توسط دستگاههای اجرائی و یا پیمانکاران آنها در طرحهای عمرانی بشرح زیر است: 

(۱) مصالح معدنی برای تهیه شن و ماسه مصرفی در هر متر مکعب بتن معادل ۱/۳۰ حجم بتن مندرج در صورت  وضعیت

(۲) مصالح معدنی برای تهیه شن و ماسه مصرفی در هر متر مکعب اسفالت گرم معادل ۱/۲۵ حجم اسفالت مندرج  در صورت وضعیت 

(۳) مصالح معدنی برای تهیه شن و ماسه مصرفی در هر متر مکعب آسفالت سطحی معادل ۱/۵۰ حجم آسفالت مندرج  در صورت وضعیت  و ماسه معرفی درصورت وضعیت 

(۴) مصالح معدنی برای تهیه شن و ماسه مصرفی در هر متر مکعب اساس و زیر اساس معادل۱/۲۰ حجم اساس و  زیر اساس مندرج در صورت وضعیت 

(۵) سنگ مصرفی در هر متر مکعب بنائی ) به استثنای فرش و نماسازیها سنگی و بلوکاژ معادل ۸۰ /0 حجم بنائی یا  بلوکاژ مندرج در صورت وضعیت 

(۶) مصالح معدنی برای تهیه ماسه مصرفی در هر متر مکعب بنائی یا آجر یا سنگ معادل ۰/۴۰ حجم بنائی مندرج  در صورت وضعیت 

تبصره 19

در خصوص نحوه محاسبه مفاصا حساب پیمانکاران طرحهای عمرانی انجام اقدامات زیر ضروری است:

(۱) در صورتیکه پیمانکار مربوطه نسبت به ارائه مفاصا حساب در هر مرحله از اتمام پروژه به اداره کل صمت استان  اقدام نموده است سال بهره برداری ماده معدنی ملاک محاسبه حقوق دولتی خواهد بود. 

(۲) در صورتیکه پیمانکار مربوطه نسبت به ارائه مفاصا حساب طی یک مرحله پس از اتمام پروژه و یا با فاصله زمانی  بعد از اتمام پروژه به اداره کل صمت استان اقدام نموده است سال خاتمه پروژه یاد شده ملاک محاسبه حقوق  دولتی خواهد بود. 

(۳) در صورت عدم درخواست تجدید مجوز برداشت از سوی دارنده مجوز و عدم تجدید آن هرگونه استخراج و برداشت  ماده معدنی از محدوده معدنی غیر مجاز بوده و با شخص خاطی وفق مفاد ماده ۱۹ قانون معادن برخورد قانونی  لازم صورت پذیرد. 

تبصره 20

صدور مجوز اضطراری حمل مواد معدنی حاصل از اکتشاف قبل از صدور گواهی کشف ماده ۳۱) آیین نامه  اجرایی نیازمند اخذ مجوز از دفتر اکتشاف معاونت امور معادن و پس از صدور گواهی کشف تبصره ذیل ماده ۳۱  آیین نامه اجرایی قانون معادن به ادارات کل صمت استان تفویض می گردد.  

تبصره 21

در صورتیکه اکتشاف حین بهره برداری از سوی بهره برداران معادن با اخذ اجازه از ادارات کل صمت استان  که منتج به کشف ذخیره اندک (طبق جدول پیوست ابلاغیه شماره ۶۰٫۱۷۶۰۸۱ مورخ ۱۳۹۴٫۸٫۱۳) ماده معدنی دوم  از همان گروه ماده معدنی اصلی یا بالاتر مندرج در پروانه گردد صدور اجازه برداشت در سقف ذخیره کشف شده در  محدوده های دارای ذخیره با رعایت ضوابط فنی و مقررات مربوط با نظارت اداره کل صمت استان بلامانع است. 

تبصره 22

مدیریت و متولی معادن شن و ماسه رودخانه ای شرکتهای آب منطقه ای استان ها می باشند، صدور و  تجدید اجازه برداشت از شن و ماسه بستر و حریم رودخانه ها انهار مسیلها و حریم قانونی سواحل دریاها و دریاچه ها  از سوی ادارات کل صمت استان در چارچوب توافق نامه مورخ ۱۳۹۵٫۳٫۴ فی مابین وزرای صنعت، معدن و تجارت و نیرو  و قانون بودجه سنواتی خواهد بود.

تبصره 23

در صورت معرفی محدوده های معدنی شن و ماسه دارای ذخیره مناسب واقع در بستر و حریم رودخانه ها ( در قالب لایروبی و ساماندهی رودخانه و ...) از سوی شرکتهای آب منطقه به ادارات کل صمت استانها، واگذاری  این گونه محدوده ها تنها از طریق مزایده امکان پذیر میباشد در این موارد اولویت با دارندگان واحدهای کانه آرایی  فرآوری و صنایع معدنی (تولید بتن ، اسفالت ، آجر ، تولید و دانه بندی شن و ماسه و ...) می باشد. 

تبصره 24

در صورت بار کم رسوبات رودخانه ای در محدوده قبلی دارنده اجازه برداشت حسب درخواست دارنده اجازه  برداشت اداره کل صمت استان میبایست نسبت به استعلام محدوده آزاد مورد درخواست از شرکت آب منطقه ای  استان اقدام و شرکت مذکور نیز در صورت موافقت نسبت به اعلام نقاط ابتدایی و انتهایی مسیل، سطح برداشت از  مسیر رودخانه (طول و عرض و عمق) و در نهایت حجم عملیات برداشت در بازه زمانی (حداکثر یکسال) اقدام نماید، محدوده درخواستی نباید تداخلی با محدوده های فعال بلوکه و مزایده ای داشته باشد.

تبصره 25

در مواردیکه بدلیل عدم پتانسیل و آورد شن و ماسه کیفیت، تجمیع و عمق در محل مندرج در اجازه  برداشت و پروانه های بهره برداری معدنی که دارای واحد فرآوری میباشند. اجازه برداشت و یا الحاق حریم به محدوده  با اخذ استعلام از شرکتهای آب منطقه ای استانها و سازمان آب و برق خوزستان با رعایت قوانین، مقررات و ضوابط  مربوط بلامانع است.  

تبصره 26

اجازه برداشتهایی که در بستر رودخانه ها و مسیلهای متغیر صادر گردیده است ذخیره مربوط تابع آورد  رودخانه و یا جریانهای سیلابی میباشد. لذا هرگونه تجدید مجوز مشروط به رعایت تعهدات وفق قانون معادن و آئین  نامه اجرایی آن تسویه حساب حقوق دولتی رعایت اصول فنی و ایمنی کاهش ارتفاع دیوهای موجود جانمایی ایمن  حوضچه های ترسیب و رعایت ضوابط زیست محیطی و منوط به وجود ذخیره مناسب است. هر مرحله تجدید عمق و  حجم برداشت در کمیته فنی بررسی طرحها در اداره کل صمت استان با حضور نماینده شرکت آب منطقه ای استان مصوب می شود. در صورت عدم رعایت موارد مصوب و اصول فنی و ایمنی طبق طرح فنی و ایمنی برابر ماده (۲۰)  قانون معادن با دارنده مجوز رفتار خواهد شد. 

تبصره 27

در اجرای ماده (۵۵) آیین نامه اجرایی قانون معادن و تبصره ذیل آن موارد اخذ خسارت جریمه و یا سلب  صلاحیت دارندگان اجازه برداشت طبق دستورالعمل مربوط خواهد بود.

تبصره 28

د) نکات فنی و ایمنی 

در راستای بهره برداری بهینه و صیانت از ذخایر معدنی کلیه دارندگان اجازه برداشت می بایست تحت  نظارت مسئول فنی نسبت به نمونه برداری معرف به صورت سالیانه اقدام نمایند. دارنده اجازه برداشت می بایست گزارش  مسئول فنی را به همراه نتایج آنالیز آزمایشگاهی حداکثر ظرف مدت یک ماه از تاریخ صدور و یا تجدید اجازه برداشت  به اداره کل صنعت معدن و تجارت استانها ارایه نماید. 

تبصره 29

 مسؤولیت فنی عملیات معدنی و ارایه گزارشهای مربوط بر عهده مسؤول فنی میباشد. دارندگان اجازه  برداشت موظفند آن دسته از مواد معدنی را که توسط خود یا دیگری همراه ماده یا مواد معدنی موضوع مجوز آنهااستحصال میشود به منظور کسب موافقت اداره کل صمت استان و درج در متن مجوز به اداره کل صمت استان گزارش کنند.

تبصره 30

چنانچه گزارش مسئول فنی و نتایج آنالیز نمونه ها و مونه ها وجود کانیها و مواد معدنی با ارزشی را که تفکیک آنها  مقرون به صرفه باشد نشان دهد با حفظ حقوق دارنده اجازه برداشت نسبت به نحوه ادامه عملیات معدنی با هماهنگی  معاونت امور معادن و فرآوری مواد تصمیم گیری شود. 

تبصره 31

مسئولین فنی موظف به رعایت ضوابط و معیارهای تدوین شده در حوزه معدن از جمله دستور العمل  اکتشاف ژئوشیمیایی بزرگ مقیاس رسوبات آبراهه ای (۲۵,۰۰۰ : ۱) می باشند. 

تبصره 32

ارائه طرح فنی و ایمنی از سوی متقاضی و تصویب آن وفق مقررات جاری قبل از صدور هر گونه اجازه  برداشت ضروری می با شد. بدیهی است ارائه طرح فنی و ایمنی از الزامات صدور هر گونه مجوز معدنی بوده و مبنای  فعالیت اجرائی مسئول فنی و نظارت فنی کارشناسان اداره کل صمت استان بر نحوه فعالیت بهره بردار در طول دوره  مجوز صادره خواهد بود و هر گونه اظهار نظر کارشناسی در خصوص شرایط ایمنی محدوده مورد استخراج بر اساس طرح مصوب فوق صورت می گیرد. 

تبصره 33

سازمان نظام مهندسی معدن استانها میبایست ساز و کاری را در نظر بگیرند که فرآیند تهیه بررسی و  تأیید طرح های فنی و ایمنی اجازه برداشت طبق دستورالعمل چگونگی بررسی و تایید طرح های فعالیت های معدنی  در اولویت و حداکثر ظرف مدت یک هفته کاری صورت پذیرد پس از گذشت مدت زمان یاد شده، ادارات کل صنعت  معدن و تجارت استانها موظف به انجام فرآیندهای بعدی در صدور اجازه برداشت خواهند بود و تبعات ناشی از عدم اقدام به موقع متوجه سازمان نظام مهندسی معدن استان خواهد شد. ادارات کل صنعت معدن و تجارت استانها  می بایست پس از تکمیل مدارک حداکثر ظرف مدت سه روز نسبت به صدور اجازه برداشت اقدام نمایند. 

تبصره 34

موارد ذیل مشمول ارایه طرح فنی و ایمنی از سوی متقاضیان اجازه برداشت نمیشود. حضور مسئول فنی و نقشه برداری قبل و بعد از برداشت برای تعیین حجم برداشت الزامی است:

1) برداشت دیوهای مزایدهای مواد معدنی 

(۲) اجازه برداشتهای کمتر از ۳۰ هزارتن بدون انجام عملیات استخراج 

(۳) چنانچه طرح فنی و ایمنی برداشت ماده معدنی توسط دارندگان پروانه بهره برداری به نحوی در طرح بهره برداری  معدن لحاظ شده باشند. 

(۴) چنانچه متقاضی اجازه برداشت دارنده پروانه اکتشاف در حین عملیات اکتشاف یا پس از صدور گواهی کشف  برای دیوی حاصل از اجرای طرح اکتشاف مصوب باشد. 

(۵) چنانچه موضوع اجازه برداشت در حیطه مدیریت وزارت نیرو باشد. اجازه برداشت رودخانهای صدور اجازه  برداشت در محدودههای رودخانه ای طبق نظر و پس از اعلام موافقت شرکت آب منطقه ای و بر اساس اصول  فنی و ایمنی رودخانه ای و تحت نظارت تخصصی و مستقیم شرکت آب منطقهای انجام می گیرد. 

(۶) زمین های اشخاص مستثنیات با مد نظر قرار دادن یکسانی سطح اراضی منطقه بعد از برداشت ذخایر معدنی و  پس از اعلام نظر امور اراضی استان برای زمینهایی که نیاز به تسطیح و برداشت زمین جهت کشت مصالح حاصل از تسطیح زمین در اجرای طرحهای صنعتی کشاورزی می با شد لذا میزان و نحوه برداشت از سوی  دستگاه متولی عرصه تعیین و نظارت تخصصی هم توسط ایشان صورت می گیرد. 

(۷) در صدور اجازه برداشت برای پیچ بری ها نظر به اینکه طرح فنی و ایمنی از سوی اداره کل راهداری و حمل و  نقل جاده ای تعیین و به پیمانکار ابلاغ می گردد لذا رعایت و نظارت آن با اداره کل راهداری و حمل و نقل  جادهای می باشد. 

(۸) درخواستهای لایروبی واحدهای دارای مجوز قانونی از ارگانهای ذیصلاح من جمله، واحدهای پرورش ماهی  نیروگاهها، تأسیسات گردشگری اسکله ها بنادر و سازه های رسوب گیر و آب بندها و زیر پلهای احداثی بر روی  رودخانه ها و سایر موارد میزان و نحوه برداشت از سوی دستگاه متولی عرصه تعیین و نظارت تخصصی هم  توسط ایشان صورت می گیرد. 

تبصره 35

نحوه تهیه مدت زمان و نحوه بررسی طرح فنی و ایمنی طبق دستورالعمل چگونگی بررسی و تأیید  طرح های فعالیتهای معدنی به شماره ۸۰۷۱۵۷ مورخ ۱۴۰۲٫۵٫۲۴ است.  

تبصره 36

کلیه معادن کشور از جمله معادن شن و ماسه رودخانه ای لازم است نسبت به رعایت موارد ذیل اقدام  نمایند. در غیر اینصورت پس از تذکرات لازم وفق ماده (۲۰) قانون معادن با آنها برخورد خواهد شد. 

1- اصلاح شیبها و پایداری پله های استخراجی معادن على الخصوص معادن شن و ماسه به منظور ارتقاء ایمنی و  فنی در معادن 

2-رعایت ضوابط زیست محیطی 

3-برگزاری دوره های آموزشی برای کلیه پرسنل معدن علی الخصوص برای رانندگان ماشین آلات سبک و سنگین  موجود در معدن و اخذ گواهینامه از مراکز علمی معتبر 

4- هدایت آبها و پسماندهای مصرفی همچنین پساب کارگاههای شن و ماسه و کانه آرایی به مکانهای مناسب و ایمن جهت رعایت اصول و مقررات ایمنی و زیست محیطی و تعیین عمق محل پساب و حوضچه ترسیب 

5-انجام فعالیتهای معدن در محدوده پروانه یا اجازه برداشت. 

6-مشخص کردن محلهای دیوی باطله و مواد معدنی بصورت تفکیک و جدا از هم با نصب تابلوهای مشخص 

7-انجام هرگونه ساخت و سازی در محدوده معدنی با مجوز و هماهنگی با اداره کل صنعت معدن و تجارت و سایر  مراجع ذیصلاح .. 

8-رعایت ماده ۱۰۴ آئین نامه اجرایی قانون معادن برای معادنی که بیشتر از ۲۵ نفر کارگر دارند باید یک نفر  بعنوان مسئول فنی و یک نفر بعنوان مسئول بهداشت حرفه ای داشته باشند در معادنی که کمتر از ۲۵ نفر  کارگر دارند این مسئولیت بر عهده اشخاص دارای مجوز صلاحیت نظام مهندسی معدن و یا سرپرست معدن می  باشد. 

9-دارنده عملیات معدنی و صنایع معدنی می بایستی از خدمات مسئول فنی واجد شرایط نظام مهندسی معدن و  جهت نظارت بر کلیه امورفنی و ایمنی استفاده و ماهانه گزارش معدن را به اداره کل صنعت، معدن و تجارت ارائه  نماید. رعایت ماده ۱۰۲ آئین نامه اجرایی قانون معادن که 

10- تجهیز پرسنل معدن به وسایل ایمنی کفش کلاه ماسک ، لباس کار عینک ، دستکش و ... ) و تأکید بر  استفاده از آنها. 

11- دارنده عملیات معدنی مکلف است مدارک و مستندات لازم را در محل عملیات معدنی و صنایع معدنی برای  ارائه به کارشناسان اعزامی نگهداری کند رعایت ماده ۱۰۶ آئین نامه اجرایی )  معدنی ۱۴۰۳

تبصره 37

ه )تمدید و نقل و انتقال 

اجازه برداشت قابل انتقال به غیر نمی باشد. در صورت وقوع تخلف در این گونه موارد برابر ماده (۲۰) قانون  معادن با دارنده مجوز برخورد خواهد شد. 

تبصره 38

اجازه برداشت مجوزی است موقت و قابلیت تمدید ندارد. 

تبصره 39

در صورت عدم حمل ماده معدنی بدلایل خارج از ید درخواست دارنده اجازه برداشت برای تجدید صدور  قابل طرح در شورای عالی معادن است. 

تبصره 40

 در مواردی دارندگان اجازه برداشت پیگیریهای لازم جهت تجدید مجوز برداشت بعمل نیاورده اند، ادارهكل صمت استان میبایست به صورت مکتوب مهلت دو ماهه را به وی اعلام نماید در صورت عدم اقدام مقتضی تجدیدمجوز برداشت برای وی امکان پذیر نبوده و واگذاری محدوده مورد نظر صرفاً از طریق مزایده عمومی خواهد بود. درخارج از بازه زمانی مذکور در صورت عدم برگزاری مزایده و یا عدم وجود برنده مزایده در صورت احراز شرایط خارج ازید مراتب در شورایعالی معادن قابل تصمیم گیری خواهد بود.

تبصره 41

و) طرحهای عمرانی 

مجریان طرح های عمرانی و یا پیمانکاران معرفی شده آنها که درخواست صدور اجازه برداشت از یک ذخیره  معدنی را دارند میبایست علاوه بر موارد یاد شده در بند (۱) و تبصره های ذیل آن یک نسخه از موافقت نامه و یا  قرارداد اجرای طرح را با تعیین میزان مصالح به اداره کل صمت استان تحویل نمایند.

تبصره 42

چگونگی صدور و تجدید اجازه برداشت معادن شن ماسه و خاک رس جهت طرح های ملی و پروژه های  عمرانی وفق ماده (۵۰) آیین نامه اجرایی قانون معادن است.  

تبصره 43

دارندگان اجازه برداشت طرحهای عمرانی مشمول صدور پروانه بهره برداری نخواهند بود.

تبصره 44

بعد از اتمام مدت اجازه برداشت طرح های عمرانی و اتمام طرح ها واگذاری محدوده های اجازه برداشتدر صورت برخورداری از ذخیره از طریق مزایده عمومی خواهد بود در صورت عدم برخورداری از ذخیره که مورد تایید کارشناس رسمی دادگستری یا خبره نظام مهندسی معدن قرار میگیرد محدوده آزاد اعلام میشود. 

تبصره 45

مجریان طرح های عمرانی یا پیمانکاران ذی صلاح معرفی شده از طرف کارفرمایان طرح های عمرانی صرفاً  مجاز به مصرف ماده معدنی برابر با اجازه برداشت صادره با رعایت مقررات در محل و در اجرای پروژه مربوط بوده و  حق فروش ماده معدنی مورد برداشت و مازاد نیاز بر پروژه را نداشته و در صورت هر گونه تخطی در اینخصوص متخلف  محسوب و می بایست برابر مقررات با ایشان رفتار گردد.  

تبصره 46

ضمناً بار مازاد ماده معدنی مورد برداشت که در محدوده بلا معارض برداشت شده است، در صورت عدم نیاز  در پروژه مربوط یا در مواردیکه در طرح مصرف نمی شود میبایست از طریق مزایده عمومی واگذار گردد. تعیین میزان  آن بعهده کارشناس رسمی دادگستری یا خبره نظام مهندسی معدن با هزینه کرد برنده مزایده خواهد بود 

تبصره 47

اگر عملیات اکتشافی منجر به کشف ذخایر اقتصادی شود گواهی کشف صادر و روال کار مطابق قانون  معادن و آیین نامه اجرایی آن و ضوابط مربوط ادامه مییابد. هیچگونه اجازه برداشت برای ذخایر اندک کشف شده صادر  نمی شود و این موضوع در متن پروانه های اکتشاف صادره نیز قید میشود.

تبصره 48

تشخیص اموال تجهیزات و تأسیسات قابل انتزاع و غیر قابل انتزاع موضوع ماده (۵۷) و (۵۸) آیین نامه  اجرایی قانون معادن دارندگان اجازه برداشت را نیز مشمول و طبق دستور العمل مربوط رفتار میگردد. علی ایحال نظر به اینکه صدور اجازه برداشت مواد معدنی بصورت محدود و موقت میباشد لذا دارندگان مجوز مجاز به ایجاد هیچگونه  تأسیسات در محل محدوده معدنی نمی باشند و در صورتیکه فعالیت آنها ایجاد اینگونه تأسیسات را ایجاب نماید  ضروریست دارنده مجوز پس از خاتمه مدت مجوز نسبت به جمع آوری تأسیسات خود اقدام نمایند.

تبصره 49

ز )شن و ماسه رودخانه ای 

در خصوص مواد معدنی حاصل از لایروبی در رابطه با درخواستهای واحدهای دارای مجوز قانونی از  ارگانهای ذیصلاح از جمله واحدهای پرورش ماهی نیروگاهها تأسیسات گردشگری اسکله ها، بنادر و سازه های  رسوب گیر و آب بندها و زیر پلهای احداثی بر روی رودخانه ها و سایر موارد لازم است موارد زیر مدنظر قرار گیرد. 

(۱) گل و لای و رسوبات حاصله ماده معدنی تلقی گردیده و حمل و برداشت آنها مشمول پرداخت حقوق دولتی  است. 

(۲) واگذاری مواد یاد شده صرفاً در قالب صدور مجوز برداشت موقت و پس از اخذ موافقت اداره کل منابع طبیعی  استان و شرکت سهامی آب منطقه ای و از طریق معرفی پیمانکار از سوی مراجع ذیربط و با نظارت کامل  دستگاه مذکور و در راستای جلوگیری از هرگونه آسیب به سازه و ... صورت پذیرد. 

تبصره 50

مجریان طرح های عمرانی یا پیمانکاران صاحبان مستثنیات و نیز اشخاصی از سوی شرکت های آبمنطقه ای برای انجام عملیات به منظور پیشگیری و بازسازی خسارت ناشی از سیل و ساماندهی و لایروبی رودخانه هامعرفی می شوند نیاز به اخذ گواهی صلاحیت فنی و مالی ندارند.

تبصره 51

ح) سایر موارد 

کلیه دستورالعملهای قبلی به موجب این دستورالعمل و بخشنامه جامع معدنی ملغی می باشند و ارجاع به  آنها مجاز نمی باشد.